Osteoporoza a zaburzenia gospodarki węglowodanowe

0
1003

Osteoporoza jest chorobą, w której dochodzi do zmniejszenia gęstości mineralnej, zmiany architektury, zwiększenia kruchości i ryzyka złamań kości. Stanem poprzedzającym osteoporozę jest osteopenia. Choroba ta występuje przede wszystkim u kobiet w wieku pomenopauzalnym i starszych mężczyzn. Aktualnie na świecie na osteoporozę choruje około 200 milionów ludzi. Czynnikami ryzyka osteoporozy są między innymi płeć żeńska, niedobory witaminy D, niska podaż wapnia, palenie papierosów oraz niska aktywność fizyczna. Warto zwrócić uwagę, że część z tych czynników jest taka sama dla insulinooporności.

Ponadto, osteoporoza (zaraz po cukrzycy typu 2 i nadciśnieniu tętniczym) jest głównym czynnikiem ryzyka zgonu z jakiejkolwiek przyczyny w populacji osób starszych.

BADANIE DXA

Badaniem służącym do oceny gęstości mineralnej kości służy DXA (dual-X absorptiometry). Zaleca się, aby taki badanie było wykonywane wszystkim kobietom, które ukończymy 65 rok życia i mężczyzną w wieku 70 lat i starszym, kobietom po menopauzie ze wskazaniami medycznymi (np. przyjmują glikokortykosteroidy), kobietom w wieku pomenopauzalnym, u której doszło do złamania spowodowanego zwiększoną łamliwością kości, kobietom po menopauzie po 50 roku życia, u których występuje dodatkowy czynnik ryzyka, np. palą papierosy.

FARMAKOTERAPIA

U osób, u których zdiagnozowana jest osteoporoza najczęściej włączona zostaje suplementacja wapnia i witaminy D. Oprócz tego lekarz może zadecydować o rozpoczęciu leczenia innymi lekami. Do najczęściej stosowanych zaliczyć można bifosfoniany, denosumab czy renalinian strontu.

CUKRZYCA A OSTEOPOROZA

Powstało kilka prac na temat związku cukrzycy z osteoporozą. Z jednej strony wysoki poziom insuliny może sprzyjać mineralizacji kości i kościotworzeniu, ale z drugiej strony wysokie stężenie glukozy w surowicy krwi powoduje jej łączenie się z niektórymi białkami. Istnieją hipotezy, że takie glikowane produkty w kolagenie kości mogą zmniejszać ich wytrzymałość.  Co więcej, bardzo często cukrzycy towarzyszą choroby sercowo naczyniowe, co prowadzi do zmniejszonego przepływu krwi przez tkankę kostną, a konsekwencją tego może być utrata masy kostnej i zwiększenie jej kruchości. Co więcej cukrzyca typu 2 bardzo często związana jest z otyłością i przewlekłym stanem zapalnym, który również sprzyja rozwojowi osteoporozy.

Z drugiej strony badania pokazują, że osoby starsze z cukrzycą typu 2 miały wyższą gęstość mineralną kości udowej i odcinka lędźwiowego kręgosłupa niż osoby bez cukrzycy. W innych badaniach wykazano jednak, że istnieje związek między cukrzycą typu 1 i 2 a ryzykiem złamań biodra i innych złamań.

DIETA W OSTEOPOROZIE

Zawsze warto chronić się przed osteoporozą dbając o prawidłową dietę. Okazuje się bowiem, że ważna jest nie tylko prawidłowa podaż wapnia i witaminy D. Należy dbać również o to, aby nie zbarakło:

  • Witaminy C (znajdziemy ją w warzywach i owocach, szczególnie w porzeczkach, papryce, natce pietruszki, cytrusach, owocach dzikiej róży),
  • Witaminy B12 i kwasu foliowego (źródłami witaminy B12 są produkty odzwierzęce: mięso, ryby, nabiał, jaja; a kwasu foliowego zielonolistne warzywa-szpinak, jarmuż oraz brokuły, nasiona i pestki)
  • Magnezu (orzechy, nasiona, awokado, banany, soczewica, otręby pszenne, bób)
  • Kwasów tłuszczowych omega-3 (których szukać należy w tłustych rybach morskich-łosoś, makrela, tuńczyk, szprotki, sardynki, orzechach włoskich, siemieniu lnianym i oleju lnianym)
  • Białka, ale tutaj należy być ostrożnym, bo nadmierna podaż białka może przynieść efekt odwrotny od zamierzonego-wszystkim dietom wysokobiałkowym mówimy zdecydowane nie!

Dbajcie o zdrowie swoich kości. Zdrowa dieta, aktywność fizyczna i pożegnanie się z paleniem papierosów to proste i tanie (!) środki zapobieganie osteoporozie. Rozmawiaj też ze swoim lekarzem (zwłaszcza, jeśli jesteś po 50 roku życia i/lub cierpisz na jakieś choroby) i pytaj, czy warto badać gęstość mineralną kości.

Bibliografia:

  1. Abdulameer SA, Sulaiman SAS, Hassali MAA, Subramaniam K, Sahib MN. Osteoporosis and type 2 diabetes mellitus: what do we know, and what we can do? Patient Prefer Adherence 2012;6:435–48. https://doi.org/10.2147/PPA.S32745.
  2. Akkawi I, Zmerly H. Osteoporosis: Current Concepts. Joints 2018;6:122–7. https://doi.org/10.1055/s-0038-1660790.
  3. Bayani MA, Karkhah A, Hoseini SR, Qarouei R, Nourodini HQ, Bijani A, et al. The Relationship Between Type 2 Diabetes Mellitus and Osteoporosis in Elderly People: a Cross-sectional Study. Int Biol Biomed J 2016;2:39–46.
  4. Domic-Cule I, Ivanac G, Lucijanic T, Katicic D, Jurin I, Birkic D, et al. Type 2 diabetes and osteoporosis: Current knowledge. Endocr Oncol Metab 2018;4:23–9.
  5. Gutzwiller J-P, Richterich J-P, Stanga Z, Nydegger UE, Risch L, Risch M. Osteoporosis, diabetes, and hypertension are major risk factors for mortality in older adults: an intermediate report on a prospective survey of 1467 community-dwelling elderly healthy pensioners in Switzerland. BMC Geriatr 2018;18:115. https://doi.org/10.1186/s12877-018-0809-0.
  6. Sahni S, Mangano KM, McLean RR, Hannan MT, Kiel DP. Dietary approaches for bone health: lessons from the Framingham Osteoporosis Study. Curr Osteoporos Rep 2015;13:245–55. https://doi.org/10.1007/s11914-015-0272-1.
  7. Vestergaard P, Rejnmark L, Mosekilde L. Relative fracture risk in patients with diabetes mellitus, and the impact of insulin and oral antidiabetic medication on relative fracture risk. Diabetologia 2005;48:1292–9. https://doi.org/10.1007/s00125-005-1786-3.

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here