Mężczyzno, zadbaj o swoje zdrowie i żyj dłużej!

0
64

Nie od dziś wiadomo, że statystycznie to mężczyźni żyją krócej od kobiet. Wpływ na krótsze życie mają zarówno czynniki biologiczne jak i te środowiskowe. Dowiedz się jak płeć wpływa na długość życia oraz jaki związek z insulinoopornością ma testosteron.  Na czynniki biologiczne niestety nie mamy wpływu, ale właśnie z tego względu mężczyźni powinni większą wagę przykładać do zdrowego stylu życia, aby móc w pełni sił żyć równie długo jak płeć piękna.

Dlaczego mężczyźni żyją krócej?

Czynniki biologiczne

Krótsze życie mężczyzn zostało uwarunkowane biologicznie już na poziomie genetycznym i chromosomalnym. Kobieta posiada dwa chromosomy X a mężczyzna posiada jeden chromosom X i jeden chromosom Y. Chromosom Y jest  krótszy niż  X i zawiera mniej genów, tylko kilkadziesiąt, natomiast chromosom X około 1000. Jeśli w chromosomie Y wystąpią jakieś defekty nie ma w organizmie jego kopi jak to występuję u kobiet, które maja dwa chromosomy X i mogą pobrać prawidłowe informacje genetyczne od drugiego takiego samego chromosomu. Z tego względu u mężczyzn zdecydowanie częściej ujawniają się choroby o podłożu genetycznym. Wykazano także, że długość telomerów (fragmentów chromosomu, zlokalizowanych na jego końcu) wpływa na długość życia. Telomer skraca się wraz z wiekiem podczas każdego podziału komórki. W końcu zanika całkowicie i umieramy. Niestety chromosom Y posiada zdecydowanie krótsze telomery niż chromosom X.

Naukowcy dowodzą, że za krótsze życie u mężczyzn może odpowiadać testosteron. Z jednej strony sprawia on, że mężczyźni przez całe życie mogą być sprawni seksualnie, ale z drugiej może przyczyniać się do krótszego życia. Testosteron  jest uważany  za hormon współzawodnictwa, który sprzyja występowaniu stresu, a przewlekły stres przyspiesza procesy starzenia. Hormony płciowe odpowiadają także za gospodarkę lipidową. Estrogeny – kobiece hormony płciowe pełnią rolę ochronną w chorobach sercowo-naczyniowych oraz obniżają stężenie cholesterolu LDL. Niestety mężczyźni posiadają tylko bardzo małe ilości estrogenów i z tego względu częściej zapadają na choroby sercowo-naczyniowe m.in. na miażdżycę.

Czynniki środowiskowe

Wśród czynników, które mają wpływ na krótsze życie u mężczyzn podaje się odmienny profil niekorzystnych nawyków takich jak palenie papierosów, spożywanie alkoholu i stosowanie złej diety. Według analiz dotyczących najczęstszych przyczyn zgonów u mężczyzn właśnie te czynniki znajdują się w czołówce listy. Przeciętna dieta mężczyzn charakteryzuje się zbyt wysokim spożyciem tłuszczów nasyconych, a zdecydowanie za małą ilością kwasów omega-3,  oraz owoców i warzyw. Warto zwrócić uwagę na to, że mężczyźni rzadziej niż kobiety korzystają z opieki zdrowotnej. Często nie przykładają uwagi do profilaktyki zdrowia i zachowań prozdrowotnych.

Insulinooporność u mężczyzn

W badaniach wykonanych w Klinice Endokrynologii  CMKP w Warszawie badacze oceniali wpływ otyłości brzusznej oraz stężenia hormonów: testosteronu i DHEA u mężczyzn na występowanie insulinooporności. Wykazano w nich, że wraz z wiekiem dochodzi u mężczyzn do niedoborów testosteronu i DHEA. Zmniejszenie stężenia tych hormonów związane było z wystąpieniem otyłości brzusznej, która jest charakterystyczna dla płci męskiej. Tworzy się tzw. „błędne koło” ponieważ obniżenie stężeń androgenów powoduje wzrost masy tłuszczowej, a z kolei zwiększona masa tłuszczu nasila niedobory hormonalne. A jak wiadomo nadmiar tkanki tłuszczowej sprzyja insulinooporności.  Również ocena wskaźnika HOMA  w niniejszym badaniu wykazała, że u mężczyzn z niedoborem androgenów będących wynikiem starzenia się istnieje większe ryzyko wystąpienia insulinooporności, niezależnie od zawartości tkanki tłuszczowej. Warto zatem przyjrzeć się swoim wynikom badań hormonalnych.

Jak dbać o swoje zdrowie?

  1. Zdrowa, zbilansowana dieta

Odpowiednia dieta powinna składać się z węglowodanów złożonych, unikaj natomiast cukrów prostych ze słodyczy i słodkich napojów oraz produktów przetworzonych. Zadbaj również o odpowiednią ilość błonnika pochodzącego z owoców i warzyw oraz produktów pełnoziarnistych. Ogranicz  tłuszcze nasycone pochodzące z tłustych mięs i przetworów mięsnych. Zastąp je zdrowymi wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi z ryb, orzechów i olejów roślinnych. Nie zapominaj o wypiciu co najmniej 2 l wody dziennie.

  1. Odpowiednia ilość snu

Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu niezbędna jest odpowiednia ilość snu. Zaleca się ok. 8 godzin w ciągu doby.

  1. Ograniczenie stresu

Stres bardzo negatywnie wpływa na nie tylko na nasze samopoczucie, ale również przyczynia się do szybszego starzenia się i sprzyja powstawaniu chorób. Dlatego w miarę możliwości postaraj się ograniczyć stres. Warto pomyśleć też nad jakąś odprężającą rozrywką np. sauną, tańcem, czytaniem książek czy graniem w gry planszowe lub sportowe.

  1. Badania kontrolne

Dbanie o zdrowie w dużej mierze opiera się na profilaktyce. Warto raz na kilka lat zrobić rutynowe badania kontrolne, nawet wtedy kiedy wydaje nam się, że nic nam nie dolega.

  1. Aktywność fizyczna

Aktywność fizyczna jest niezbędna dla zdrowia. Nie musi to być czynne uprawianie jakiegoś sportu, ale bardzo zdrowo dla organizmu jest fundować mu codziennie trochę ruchu – poranna gimnastyka, jazda rowerem do pracy, basen. To istotne nie tylko ze względu na zachowanie dobrej  kondycji i figury, ale także z powodu bardzo dobrego wpływu umiarkowanego wysiłku na pracę serca i płuc.

  1. Aktywność umysłowa

Aktywność umysłowa jest tak samo ważna jak aktywność ciała. Warto ćwiczyć intelekt, pamięć i koncentrację, rozwiązując choćby logiczne zagadki, ucząc się nowych rzeczy (na przykład kolejnego języka obcego), starając się zapamiętywać możliwie dużo informacji czy wykonywać czynności łamiące rutynę.

  1. Ograniczenie używek

Używki szczególnie papierosy, alkohol, kawa w nadmiarze bardzo szkodzą i skracają Twoje życie. Jeśli chcesz cieszyć się dobrym zdrowiem zrezygnuj lub chociaż ogranicz niekorzystne używki.

Napisała: mgr Kamila Brykalska, dietetyk. Absolwentka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, stażystka w Fundacji Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie.

Bibliografia:

  1. Rabijewski M., Kozakowski J.: Współzależność pomiędzy stężeniami testosteronu, siarczanu dehydroepiandrosteronu, insulinoopornością i otyłością brzuszną u starszych mężczyzn. Endokrynologia Polska /Tom 56; Numer 6/2005
  2. Wieczorowska-Tobis K.:Dlaczego mężczyźni żyją krócej? Nowiny Lekarskie 2012, 81, 4, 386–389
  3. Królikowska S.: Nierówności wstanie zdrowia między kobietami a mężczyznami w kontekście płci biologicznej oraz społeczno-kulturowej. Acta Universitatis Lodziensis Folia Sociologica 39, 2011
  4. Grylewska B.: Dlaczego kobiety żyją dłużej niż mężczyźni? Przegląd czynników biologicznych i pozabiologicznych.Przegląd Lekarski 2016 / 73 / 6

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here