Od czego zacząć zmianę nawyków żywieniowych?

0
20

Słowo “dieta” nabrało wielu negatywnych skojarzeń. Kojarzy nam się z okresem trwania “od … do”, wyrzeczeniami, ograniczeniami, restrykcjami oraz walką z samym sobą, co często prowadzi do zniechęcenia i szybkiego porzucenia chęci zmiany.

Co to jest dieta?

Tak naprawdę “dieta”, to nic innego, jak nasz sposób odżywiania na co dzień. Wszyscy jesteśmy na jakiejś “diecie” gdy po prostu spożywamy dane pokarmy. Bez wątpienia, to co spożywamy regularnie, na co dzień, ma ogromny wpływ na nasz stan zdrowia, samopoczucie i nie tylko. Dlatego warto dbać o to, aby nasze codzienne odżywianie, nasza “dieta” były po prostu zdrowe i dobrze nam służyły.

W zdrowym odżywianiu nie chodzi o to, aby przez chwilę się przemęczyć podejściem “wszystko albo nic”, ale wypracować nawyki i zachowania, które będą towarzyszyły nam już zawsze. Dlatego zamiast kolejny raz zmuszać się do różnego rodzaju “diet cud”, które nijak nie komponują się z naszym stylem życia i preferencjami kulinarnymi, warto popracować nad trwałą zmianą nawyków żywieniowych – tak aby zmiany i efekty pozostały z nami już na zawsze, a nie tylko na chwilę.

Czym jest nawyk?

Nawyk to najprościej mówiąc, zautomatyzowana czynność (sposób działania, reagowania, zachowania), którą nabywa się w wyniku ćwiczenia, głównie przez powtarzanie. Jest to coś, co robimy automatycznie, a w trakcie wykonywania tej czynności nie zastanawiamy się nad jej wykonaniem.

Przykład – używanie sztućców – nie zastanawiamy się nad tym jak np. trzymać widelec, jak go używać, tylko go po prostu używamy. Czynność tę powtarzaliśmy już mnóstwo razy i weszła nam ona w nawyk.

Nawyki żywieniowe to zwyczajowe decyzje, które podejmujemy w codziennym życiu przy wyborze żywności. Prawidłowe nawyki żywieniowe pomogą nam zachować zdrowie, a także sprawność i dobre samopoczucie na każdym etapie życia. Stanowią również profilaktykę, a w niektórych przypadkach formę leczenia wielu chorób.

Nawyki żywieniowe kształtują się już w okresie wczesnego dzieciństwa. Dużą rolę w ich kształtowaniu odgrywa środowisko rodzinne i społeczne dziecka.

Od czego zacząć zmianę nawyków żywieniowych?

Po pierwsze, warto uświadomić sobie, że nawyki żywieniowe to coś co kształtowaliśmy przez długie lata, dlatego nie można oczekiwać, że zmienimy je w bardzo krótkim czasie. Zmiana nawyków to proces, który musi trochę potrwać.

Pierwszym krokiem jest nasza świadoma decyzja oraz szczera chęć do rozpoczęcia procesu zmiany nawyków. Decyzja musi zostać podjęta przez nas, bez nacisku innych osób. Warto zapytać samego siebie co zyskamy dzięki wprowadzeniu danych zmian i pielęgnować to w swojej głowie.

Następnie warto przeanalizować swoje błędne zachowania żywieniowe. W tym celu można prowadzić dzienniczek żywieniowy i w razie potrzeby zasięgnąć pomocy dietetyka.

Istotnym elementem jest ustalenie realnych i możliwych do osiągnięcia celów. Gdy ustaliliśmy już sobie cel nadrzędny (np. redukcja masy ciała, poprawa zdrowia), ważne jest również ustalenie celów cząstkowych, krótkoterminowych. Dzięki temu, metodą małych kroków będziemy przybliżać się do osiągnięcia celu nadrzędnego.

Małe cele uchronią nas od rzucania się na głęboką wodę, czyli porzucania z dnia na dzień wszystkich dotychczasowych nawyków oraz wprowadzenia wielu nowych naraz. Takie działania zwykle nie prowadzą do efektów długoterminowych, ponadto wiążą się z ryzykiem poczucia porażki i zniechęcenia, gdy wprowadzenie tylu zmian jednocześnie okaże się dla nas za trudne i nie będziemy mogli ich utrzymać.

Zamiast dokonywać rewolucji, warto powoli i stopniowo przyzwyczajać się do nowych działań. Jeżeli masz problemy z wieloma zwyczajami (np. niejedzenie warzyw, wypijanie zbyt małej ilości wody w ciągu dnia, nieregularne posiłki, brak aktywności fizycznej), warto będzie wybrać jeden z nich i nad nim popracować przez najbliższy okres czasu, a dopiero później dołożyć następne.

Metoda SMART

Ustalając nasze cele warto posłużyć się metodą SMART, która jest zbiorem pięciu zasad określających cechy poprawnie sformułowanego celu. Dzięki temu zwiększa się szansa na jego zrealizowanie. SMART to skrót utworzony od pięciu pierwszych liter, od których rozpoczynają się nazwy cech dobrze ustalonego planu. Według metody SMART nasz cel powinien być:

  • Skonkretyzowany (ang. Specific), czyli konkretnie i jednoznacznie sformułowany,
    Mierzalny (ang. Measurable) sformułowany tak, aby można liczbowo wyrazić stopień realizacji celu,
    Osiągalny (ang. Achievable) czyli możliwy do osiągnięcia, a nie ponad nasze siły,
    Istotny (ang. Relevant) czyli stanowić ważny krok naprzód i określoną wartość, dla osoby realizującej go,
    Określony w czasie (ang. Time-bound) powinien mieć określony zakres czasu, w jakim zamierzamy go osiągnąć.

Zmiana nawyków żywieniowych – o czym warto pamiętać?

Warto pamiętać, że zmiana nawyków żywieniowych to długotrwały i nie zawsze łatwy proces, wymagający włożenia w niego trochę wysiłku. Podczas tego procesu, tak jak w życiu – będą lepsze i gorsze momenty, wzloty i upadki. Warto to po prostu zaakceptować, być dla siebie wyrozumiałym i nie mieć do siebie żalu, gdy po drodze się potkniemy. Nie chodzi o to, aby się nigdy nie potknąć, ale z każdego upadku umieć się podnieść.

Warto brać przykład z dzieci, które uczą się chodzić, co chwile potykają się, a następnie wstają i dalej próbują. Gdyby upadek zniechęcił dziecko, to żaden człowiek nigdy nie nauczyłby się chodzić. Dlatego nie należy mieć do siebie żalu, pretensji, jeżeli coś nam nie wyjdzie. Ważne, żeby nadal próbować. Raz nasze żywienie będzie bardziej zadowalające, a raz mniej. Nie warto rzucać się od razu na głęboką wodę, lecz zmiany wprowadzać małymi krokami, stopniowo, realizując małe cele.

Dlatego, gorąco zachęcam do wprowadzania zdrowych nawyków żywieniowych w duchu wyrozumiałości do samego siebie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here