Czy owoce mogą obniżyć ryzyko wystąpienia cukrzycy typu II?

0
120

Spożywanie owoców na diecie osób z insulinoopornością często budzi pewne wątpliwości. Większość osób zdaje sobie sprawę, że warto wybierać mniej dojrzałe owoce, preferować jagodowe czy lepiej zjeść je do posiłku. Ale jakie korzyści zdrowotne niesie ze sobą spożywanie owoców? Czy chronią one przed wystąpieniem cukrzycy? 

Wartość odżywcza owoców

Owoce warto spożywać nie tylko dla walorów smakowych, ale też dla wysokiej wartości odżywczej. Owoce są źródłem błonnika pokarmowego, który reguluje pracę jelit. Bogate w ten składnik są zwłaszcza czarne i czerwone porzeczki, maliny, truskawki, jeżyny, jagody, gruszki, jabłka i śliwki. Dodatkowo owoce dostarczają dużych ilości witamin i składników mineralnych, m.in. witaminy C (owoce jagodowe, cytrusy), beta-karotenu (morele, brzoskwinie), potasu (banany, awokado). Wiele z nich dostarcza także składników bioaktywnych, m.in. polifenoli o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym [1].

Pamiętajmy, że najwięcej wartości odżywczych owoców znajduje się w skórce i tuż pod nią, więc jeśli jest taka możliwość zjadajmy całe owoce, bez ich wcześniejszego obierania.

Wpływ owoców na zdrowie

Dzięki zawartości błonnika pokarmowego owoce zapobiegają zaparciom, odżywiają mikrobiotę jelitową i obniżają ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Związki o właściwościach przeciwutleniaczy ochraniają lipidy przed utlenianiem, co ważne jest w prewencji miażdżycy. Uszczelniają naczynia krwionośne, działają przeciwzakrzepowo, zmniejszając ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych [1,2].

Owoce a ryzyko cukrzycy typu II

Tegoroczne badanie australijskich badaczy wykazało, że spożywanie owoców wiąże się z niższym ryzykiem wystąpienia cukrzycy typu II. Co ważne, nie zaobserwowano takiego efektu dla soków owocowych [2].

Zbadano powiązanie między spożywaniem owoców a parametrami gospodarki węglowodanowo-insulinowej, takimi jak: glikemia na czczo, glikemia 2 godziny po obciążeniu, insulina na czczo, wskaźnik HOMA oraz wystąpieniem cukrzycy po 5 i 12 latach obserwacji. W badaniu uczestniczyło 7675 Australijczyków (45% mężczyzn) o średniej wieku 54 lata.

Zaobserwowano, że całkowite spożycie owoców było odwrotnie proporcjonalne do stężenia insuliny w surowicy i wartości wskaźnika HOMA-IR, czyli osoby spożywające więcej owoców miały lepsze wyniki. W porównaniu z uczestnikami o najniższym spożyciu (kwartyl 1), uczestnicy z umiarkowanym spożyciem owoców (kwartyl 3) mieli o 36% niższe prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę w ciągu 5 lat. Rodzaj spożywanych owoców wydawał się nie mieć znaczenia dla wyników badania, aczkolwiek najczęściej spożywane były jabłka, banany, pomarańcze i inne cytrusy [2].

W metaanalizie 15 badań obserwacyjnych z 2017 roku zaobserwowano graniczną odwrotną zależność między całkowitym spożyciem owoców a prawdopodobieństwem wystąpienia cukrzycy typu II. Zależność ta była nieliniowa (nieproporcjonalna), zaś efekt prewencyjny był obserwowany przy spożyciu owoców wynoszącym około 200 do 300 g/dzień [3].

Bardzo podobne wyniki dostarczyła także metaanaliza z 2015 roku, która wskazała, że spożycie 200g owoców dziennie w największym stopniu wpływa na obniżenie ryzyka wystąpienia cukrzycy typu II. Ryzyko zachorowania spadło w tym punkcie o 13% [4].

Inne badanie wskazało, że ryzyko cukrzycy typu II przy spożyciu 3 porcji tygodniowo było o 26% niższe dla jagód, 12% niższe dla winogron i rodzynek, 7% niższe dla jabłek i gruszek, 5% niższe dla bananów i grejpfrutów. Badanie to potwierdza, iż najlepszy efekt na gospodarkę węglowodanową wywołują owoce jagodowe, ale również ciemne winogrona czy popularne w Polsce jesienią jabłka i gruszki [5].

Podsumowanie

Spożywanie owoców jest ważnym elementem w prewencji wielu chorób cywilizacyjnych, w tym cukrzycy typu II. Na podstawie badań zaleca się spożywać ok. 200 gramów owoców dziennie (nie dużo mniej, nie więcej), by obniżyć ryzyko wystąpienia cukrzycy typu II. Porcję taka stanowi np. garść borówek i średnia gruszka czy małe jabłko. Szczególnie polecane powinny być owoce jagodowe oraz owoce sezonowe i świeże. Na co dzień nie wskazane są zaś soki owocowe, jeśli już lepiej sprawdzą się smoothie owocowo-warzywne w niewielkich ilościach do posiłku.

Piśmiennictwo

  1. Gwóźdź, E., & Gębczyński, P. (2015). Prozdrowotne właściwości owoców, warzyw i ich przetworów. Postępy Fitoterapii16(4), 268-271.
  2. Bondonno, N. P., Davey, R. J., Murray, K., Radavelli-Bagatini, S., Bondonno, C. P., Blekkenhorst, L. C., … & Hodgson, J. M. (2021). Associations between fruit intake and risk of diabetes in the AusDiab cohort.
  3. Schwingshackl  L, Hoffmann  G, Lampousi  AM, et  al. Food groups and risk of type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Eur J Epidemiol. 2017;32(5):363-375.
  4. Li, S., Miao, S., Huang, Y., Liu, Z., Tian, H., Yin, X., … & Xi, B. (2015). Fruit intake decreases risk of incident type 2 diabetes: an updated meta-analysis.
  5. Muraki I, Imamura F, Manson JE, et al. Fruit consumption and risk of type 2 diabetes: results from three prospective longitudinal cohort studies. BMJ. 2013;347:f5001.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here