Dieta ketogeniczna w insulinooporności – fakty i mity

0
5911

Dieta ketogeniczna, tak jak inne diety z odpowiednim deficytem kalorycznym, prowadzą do utraty masy ciała, głównie w działaniu krótkoterminowym. Warto zaznaczyć, że u osób zupełnie zdrowych. Istnieją sprzeczne dane na temat wpływu tej diety na insulinowrażliwość. Pomimo tego wielu ,,specjalistów’’ poleca tą dietę osobom z insulinoopornością lub nawet z cukrzycą typu 2. Sprawdźmy jakie są główne fakty i mity w tym temacie.

Gdy nie dostarczasz glukozy to nie ma problemu z jej zbyt wysokim poziomem – MIT

Kiedy nie pobieramy glukozy z pokarmem (kilkudniowe ograniczenie węglowodanów) w organizmie następuje zwiększona endogenna produkcja glukozy, a to prowadzi do postępującego wzrostu poziomu glukozy we krwi, co zwiększa insulinooporność i ostatecznie zaburza homeostazę glukozy [1].

Przy podawaniu diety ketogenicznej organizm zaczyna produkować ciała ketonowe, z których uzyskuje energię. Stan taki jest spowodowany brakiem glukozy i koniecznością pozyskiwania jej ze źródeł innych niż węglowodany. Podobnie dzieje się z organizmem w konsekwencji głodu [1].

Dieta ketogeniczna zwiększa tolerancję glukozy – MIT

W badaniu na myszach z 2007 roku Kennedy i in. wykazali, że dieta ketogeniczna poprawia tolerancję glukozy i wrażliwość na insulinę w porównaniu z myszami karmionymi dietą wysokotłuszczową i wysokowęglowodanową (typu Western) [2].

Natomiast już w 2010 roku Jornayvaz i wsp. udowodnili, że dieta ketogeniczna wywołała insulinooporność wątroby i zmniejszała tolerancję glukozy [3,7]. W kolejnych badaniach stwierdzono również zwiększone stłuszczenie i stan zapalny wątroby oraz zmniejszoną tolerancję glukozy pomimo wysokiej wrażliwości mięśni i tkanki tłuszczowej na insulinę [4].

W badaniach na myszach udowodniono, że pomimo pozornie zwiększonej wrażliwości na insulinę na czczo, 3 dni karmienia dietą ketogeniczną są wystarczające aby spowodować zaburzyć homeostazę glukozy[1].

Na diecie ketogenicznej zachodzi bardziej efektywne spalanie tłuszczu – MIT

Tak naprawdę dieta ta nie zapewni nam lepszego efektu w spalaniu tkanki tłuszczowej niż dieta ze standardowym rozkładem makroskładników. Duża ilość kilogramów utracona na początku stosowania tej diety to nie tłuszcz, lecz glikogen mięśniowy i związana z nim woda. Tracimy je, gdy nie dostarczamy wystarczającej ilości glukozy naszemu organizmowi. Ponadto bycie w stanie ketozy może nasilać diurezę i utratę sodu – co dodatkowo zwiększa efekt. Niestety, jak tylko zaczniemy znów jeść węglowodany, szybko zauważymy przyrost masy ciała.

Podsumowując, szybki spadek masy ciała na początku stosowania tej diety związany jest z utratą glikogenu i wody [6].

Obniża poziom glukozy we krwi – FAKT

Faktem jest, że dieta wysokotłuszczowa z bardzo małą ilością węglowodanów będzie obniżała poziom glukozy we krwi. Jednak wielu pacjentów z insulinoopornością lub cukrzycą ma często występującą hipoglikemię i odstawienie węglowodanów może nasilić ten problem.

U pacjentów ze zdiagnozowaną cukrzycą dieta ta może wywołać ciężką hipoglikemię, która jest stanem zagrażającym życiu [5]. Warto dodać, że nie ma rekomendacji wśród towarzystw naukowych, które mówiłyby, że dieta ketogeniczna jest bezpieczna przy zaburzeniach gospodarki węglowodanowej.

Może spowodować wiele niedoborów – FAKT

Dieta ta wyklucza większość warzyw i owoców, kasze, pieczywo, mąki, częściowo nabiał, które są źródłem wielu niezbędnych witamin i składników mineralnych.

Ten model żywienia jest niedoborowy w: witaminę C, B1, B6, kwas foliowy, wapń, magnez i potas.

Szczególnie niebezpieczny może być długotrwały niedobór wapnia w diecie, który prowadzi do osteoporozy. Ciężko jest też dostarczyć odpowiednią ilość błonnika pokarmowego, co skutkuje zaparciami.

mukowiscydoza dieta

Dieta nie ma skutków ubocznych – MIT

Krótkotrwałe skutki uboczne diety to: zmęczenie, ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, zaparcia oraz niska tolerancja wysiłku. Po jakimś czasie organizm dostosowuje się do diety i objawy ustępują. Niestety skutkami długotrwałego stosowania są: stłuszczenie wątroby, kamienie nerkowe, hipoproteinemia i niedobór witamin. Pomimo tego, że zalety diety ketogenicznej również istnieją, jej czynnikiem ograniczającym jest stosowanie długoterminowe [5].

Podsumowanie

Jak w przypadku wielu diet, są skuteczne w redukcji masy ciała, pod warunkiem zachowania deficytu kalorycznego. Należy jednak pamiętać, że nie tylko dobry wygląd jest celem stosowania zbilansowanej diety. Najważniejszy jest nasz stan zdrowia zarówno fizycznego jak i psychicznego, a szczupła sylwetka powinna być tylko “skutkiem ubocznym” naszego stylu życia.

Dieta ketogeniczna może być równie skuteczna w odchudzaniu, tak jak dieta, która nie eliminuje większości dostępnych produktów. Nie ma żadnych rekomendacji jakoby dieta ta była właściwa dla osób z insulinoopornością lub cukrzycą. A dodatkowe kilogramy, które tracimy na diecie wysokotłuszczowej nie są spaloną tkanką tłuszczową, lecz glikogenem mięśniowym i związaną z nim wodą. Wrócą, kiedy zaczniesz znów jeść standardową ilość węglowodanów. Nie jest to dieta, która stosowana jest długoterminowo, nie ma też dokładnych badań na temat jej działania przy dłuższym stosowaniu, np. przez kilka lat. Przypadek? Nie sądzę. Mało kto wytrzymałby takie restrykcje długoterminowo.

Bibliografia:

  1. Gerald Grandl,corresponding, Leon Straub, Carla Rudigier, Myrtha Arnold, Stephan Wueest, Daniel Konrad, Christian Wolfrumcorresponding; Short‐term feeding of a ketogenic diet induces more severe hepatic insulin resistance than an obesogenic high‐fat diet. J Physiol. 2018
  2. Kennedy AR, Pissios P, Otu H, Roberson R, Xue B, Asakura K, Furukawa N, Marino FE, Liu F‐F, Kahn BB, Libermann TA & Maratos‐Flier E (2007). A high‐fat, ketogenic diet induces a unique metabolic state in mice. Am J Physiol Endocrinol Metab 292, E1724–E1739.
  3. Jornayvaz FR, Jurczak MJ, Lee H‐Y, Birkenfeld AL, Frederick DW, Zhang D, Zhang X‐M, Samuel VT & Shulman GI (2010): A high‐fat, ketogenic diet causes hepatic insulin resistance in mice, despite increasing energy expenditure and preventing weight gain. Am J Physiol Endocrinol Metab
  4. Garbow JR, Doherty JM, Schugar RC, Travers S, Weber ML, Wentz AE, Ezenwajiaku N, Cotter DG, Brunt EM & Crawford PA (2011): Hepatic steatosis, inflammation, and ER stress in mice maintained long term on a very low‐carbohydrate ketogenic diet. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol
  5. Jennifer T Batch,corresponding, Sanjay P Lamsal, Michelle Adkins, Senan Sultan, Monica N Ramirez: Advantages and Disadvantages of the Ketogenic Diet: A Review Article. Cureus. 2020
  6. Hull M, Leaf A, Brown W, Sicart PA. Evidence Based Keto. Examine.com; 2019.
  7. Kyle D. Medakcorresponding, Logan K. Townsend: Adding more fat to a high‐fat diet only exacerbates hepatic insulin resistance. J Physiol. 2019

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here