Otyłość – czym tak naprawdę jest? Czy faktycznie stanowi tak duże zagrożenie dla naszego zdrowia i życia?

0
242

24 października obchodziliśmy Światowy Dzień Walki z Otyłością. Czym ona tak naprawdę jest jest? Czy faktycznie stanowi tak duże zagrożenie dla naszego zdrowia i życia? 

Nadwaga i otyłość to ważny problem dla zdrowia publicznego w Polsce. Otyłość to przyczyna wielu chorób przewlekłych takich jak cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia, nowotwory, zaburzenia hormonalne.

Instytut Żywności i Żywienia szacuje, że ok 65% mężczyzn w Polsce ma nadmierną masę ciała oraz ok. 49% kobiet.

Prognozy na przyszłość nie napawają optymizmem. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) epidemia otyłości w najbliższych dekadach będzie się stale zwiększać.

Czym jest nadwaga a czym otyłość?
Otyłość to nieprawidłowe i/lub nadmierne nagromadzenie tłuszczu w tkance tłuszczowej prowadzące do pogorszenia stanu zdrowia.
Nadwaga to nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej, w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne, które w konsekwencji prowadzi do rozwoju otyłości.

Najczęściej przyczynę otyłości stanowi dysproporcja występująca pomiędzy spożyciem i wydatkiem energii. Rozwój otyłości to proces rozłożony w czasie. Sprzyjają jej: nieprawidłowa dieta, brak aktywności fizycznej a także predyspozycje genetyczne i czyniki środowiskowe.

Powikłania nadwagi i otyłości:

  • zaburzenia gospodarki węglowodanowej (upośledzona tolerancja glukozy, nieprawidłowa glikemia na czczo)

  • zaburzenia gospodarki lipidowej

  • nadciśnienie tętnicze

  • zespół metaboliczny

  • PCOS

  • Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NASH)

  • Zaburzenia emocjonalne

  • Cukrzyca 

  • Insulinooporność
  • Choroby sercowo-naczyniowe

Kryteria rozpoznania zespołu metabolicznego podane w wytycznych (PFPChUK)
Do rozpoznania powinny być spełnione dowolne 3 z 5 kryteriów:

  1. Zwiększony obwód pasa równy lub wyższy niż 80 cm u kobiet i równy lub wyższy niż 94 cm u mężczyzn,

  2. zwiększone stężenie triglicerydów równe lub wyższe niż 150 mg/dl (1,7 mmol/l) lub stosowanie leków zmniejszających ich stężenie,

  3. zmniejszone stężenie cholesterolu HDL mniejsze niż 50 mg/dl (1,3 mmol/l) u kobiet i mniejsze niż 40 mg/dl (1,0 mmol/l) u mężczyzn lub stosowanie leków zwiększających jego stężenie,

  4. podwyższone ciśnienie tętnicze skurczowe równe lub wyższe niż 130 mm Hg i/lub rozkurczowe równe lub wyższe niż 85 mm Hg lub stosowanie leków hipotensyjnych u pacjenta z dodatnim wywiadem w kierunku nadciśnienia tętniczego,

  5. zwiększone stężenie glukozy na czczo równe lub wyższe niż 100 mg/dl (5,6 mmol/l) lub leczenie farmakologiczne cukrzycy typu 2.

Szczególnie niebezpieczna dla zdrowia jest otyłość brzuszna (wisceralna) związana z nadmiarem tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha. Do jej rozpoznania służy współczynnik WHR (waist-hip ratio) czyli stosunek obwodu talii do bioder. 

Dla kobiet wynik równy lub wyższy od 0.85 a u mężczyzn równy lub wyższy od 0,1 może świadczyć o otyłości brzusznej.

Otyłość brzuszna prowadzi do wielu zaburzeń metabolicznych i powikłań chorobowych takich , jak np.

  • Cukrzyca typu 2

  • Choroby układu krążenia, nadciśnienie tętnicze

  • Miażdżyca

  • Choroby stawów

  • Dna moczanowa

  • Zaburzenia hormonalne

  • Komplikacje ze strony układu oddechowego

Klasyfikacja otyłości w zależności od BMI wg WHO, 1997

BMI 18,5-24,9 – prawidłowe

BMI powyżej 25-29,9 – nadwaga

BMI 30 – 34,9 – otyłość I stopnia

BMI 35-39,9 – otyłość II stopnia

BMI 40+ – otyłość III stopnia

Im wyższy wskaźnik BMI, tym większe ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy, insulinooporności, nowotworów i innych.

Otyłość w Polsce oraz statystyki na tle innych krajów europejskich:

Według opracowań Głównego Urzędu Statystycznego w 2016 roku prawidłową masę ciała cieszyło się jedynie 36.6% mężczyzn i 50% kobiet.

Dzieci
Według WHO w 2013 roku 42 miliony dzieci miało stwierdzoną nadwagę lub otyłość. Szacuje się, że w 2025 roku będzie ich już 70 miliony.

Winne temu są zmiany stylu życia, w tym głównie ograniczenie aktywności fizycznej i spożywanie zbyt dużej ilości wysokokalorycznych produktów.

Nieprawidłową masę ciała ma co piąte dziecko. W Polsce każdego roku będzie przybywać 400.000 dzieci z nadwagą, a w tym 80.000 z otyłością.

Wśród metod leczenia otyłości można wymienić: dietoterapie, farmakoterapie, leczenie chirurgiczne czy terapie behawioralną.

Prognozy sugerują, że bez skutecznej profilaktyki młode pokolenie Europejczyków będzie żyło krócej od swoich rodziców. Do 2030 roku otyłość dotknie co najmniej połowy mieszkańców kontynentu.

Wobec tak ponurych prognoz walkę z otyłością musimy zacząć już dzisiaj.

Napisała: Anna Krawczyk, dietetyk, instruktor fitness, koordynator regionalny UK i Irlandii

Bibliografia

  1. Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży, Red H. Szajewska,Andrea Horvath, Medycyna praktyczna, 2017 str. 248-256

  2. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Ciborowska H., Rudnicka A., PZWL, Warszawa,2016,str. 426-428

  3. World Health OrganizationObesity: Preventing and Managing the Global Epidemic. World Health Organisation

  4. Interna, Szczeklik Andrzej, MP – eMPendium.

  5. Główny Urząd Statystyczny

  6. Instytut Żywności i Żywienia

  7. Zgliczyński Wojciech Stefan, Nadwaga i otyłość w Polsce, nr 4 (227), 15 marca 2017, Biuro Analiz Sejmowych

  8. Gazetalekarska.pl

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here