Zaburzenia odżywiania a insulinooporność

0
92

Zaburzenia odżywiania się dotykają coraz większej liczby osób. To nie jest problem zbuntowanych nastolatek, to może dotyczyć każdego. Na zaburzenia odżywiania chorują młode dziewczęta i chłopcy a także dorośli. Wokół tych zaburzeń krąży wiele mitów jak choćby ten, że anoreksja to tylko głodzenie się a bulimia to tylko prowokowanie wymiotów w celu schudnięcia. Jednak problem leży dużo głębiej. To choroba przede wszystkim duszy a nie tylko ciała.

Rodzaje zaburzeń odżywiania

Anoreksja
Zaburzenie odżywiania polegające na celowej utracie masy ciała przez stosowanie restrykcyjnych diet, głodówek, ćwiczeń czy środków farmakologicznych. Na anoreksję częściej chorują kobiety niż mężczyźni. W trzech czwartych przypadków choroba ujawnia się przed 25. rokiem życia. U osób z anoreksją pojawia się zniekształcony obraz własnego ciała i niska samoocena oraz występuje silny lęk przed tyciem. Rozróżniamy dwa typy anoreksji: restrykcyjny, polegający na ścisłym przestrzeganiu diety i ograniczeniu spożycia pokarmów, oraz bulimiczny, z okresami przejadania się i prowokowania wymiotów lub stosowania środków przeczyszczających.

Bulimia
Zaburzenie odżywiania polegające na okresowych napadach objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne, takie jak prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających, lewatyw czy wyjątkowo intensywnych treningów. Na bulimię częściej zapadają kobiety niż mężczyźni. Chorzy nierzadko prowokują napady objadania się, żeby stosować niebezpieczne środki odchudzające, które przynoszą miłe poczucie ulgi i pozwalają ukoić się emocjonalnie. Bulimicy nie akceptują siebie, swojego wyglądu, dążą za wszelką cenę do poprawy samopoczucia. Jedną z przyczyn choroby (tej i wielu innych) są braki emocjonalne z okresu dzieciństwa, a częstymi wyzwalaczami choroby są nuda, stres, lęk.

EDNOS
EDNOS (ang. eating disorder not otherwise specified) to zaburzenie odżywiania, które nie zostało sklasyfikowane jako anoreksja lub bulimia, ale przybiera podobną do nich postać, choć z mniejszym natężeniem objawów.

Kompulsywne objadanie się
Zaburzenie odżywiania polegające na epizodach nadmiernego, przymusowego spożywania pokarmów. W przeciwieństwie do bulimii kompulsywnemu objadaniu się nie muszą towarzyszyć zachowania kompensacyjne w postaci prowokowania wymiotów czy stosowania środków przeczyszczających, dlatego chorzy są otyli. Jedzenie pomaga im np. zaspokoić potrzebę bliskości, uporać się ze stresem czy nadmiernym napięciem. Często jedzą samotnie, a po epizodach objadania się mają wyrzuty sumienia i duże poczucie winy.

Ortoreksja
Chorobliwa obsesja na punkcie zdrowego odżywiania. Jest to stosunkowo nowe zaburzenie psychiczne, pierwszy raz opisane w 1997 roku przez Stevena Bratmana. Osoby cierpiące na ortoreksję obsesyjnie koncentrują się na jakości pokarmów, eliminując wszelkie składniki uznane za niezdrowe i szkodliwe. Ich dieta opiera się wyłącznie na produktach zdrowych, ekologicznych, ortodoksyjnie zwracają też uwagę na sposób ich przygotowania i przechowywania. Odstępstwa od diety wywołują silny lęk. W skrajnych przypadkach ortoreksja prowadzi do niedożywienia.

Zaburzenia odżywiania mają niebezpieczne dla zdrowia skutki. Część z nich kończy się nawet śmiercią. U osób cierpiących na tego rodzaju dolegliwości zwykle występują niedobory pokarmowe, które przekładają się na nieprawidłowe funkcjonowanie organizmu, zaburzenia hormonalne (zanik miesiączek, problemy z tarczycą, jajnikami, przysadką, nadnerczami), zaburzenia rytmu serca, częste infekcje wynikające ze spadku odporności, zaburzenia widzenia, osteoporozę, osteopenię czy próchnicę. Bardzo często pojawiają się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym dyskomfort w jamie brzusznej, zaparcia, biegunki, zgaga, refluks, wrzody, zapalenia jelit.

Zaburzenia odżywiania negatywnie odbijają się też na zdrowiu psychicznym. Osoby chore tracą zainteresowanie otaczającym światem. Koncentrują się wyłącznie na jedzeniu i swoim wyglądzie. Mają trudności w utrzymywaniu relacji społecznych i akceptacji siebie. Przyczyn zachorowań jest wiele, w grę w chodzi m.in. czynnik społeczny i środowiskowy oraz genetyczny. Psycholodzy i psychiatrzy zauważają związek między zachorowaniami a relacjami z rodzicami w dzieciństwie, brakiem zaspokajania potrzeb bliskości, akceptacji czy zrozumienia.

Leczenie zaburzeń odżywiania nie jest proste. Opiera się na psychoterapii (prowadzonej często nie tylko z osobą chorą, lecz także z członkami jej rodziny) oraz na stosowaniu odpowiednich leków. Bardzo ważne jest wsparcie osób bliskich.

Kiedy skonsultować się ze specjalistą?

Taka konsultacja jest niezbędna, jeśli występuje któryś z poniższych objawów:

  • przesadna kontrola ilości jedzenia;

  • lęk przed jedzeniem określonych grup produktów;

  • częste wyrzuty sumienia po jedzeniu, nawet jeśli to, co się zjada, nie jest dla mnie szkodliwe;

  • wahania nastroju zależne od zachowywania diety (przestrzeganie zasad diety – lepsze samopoczucie, „wpadka dietetyczna” – złość, drażliwość, gorsze samopoczucie);

  • wyraźna zależność samopoczucia w ciągu dnia od porannego wskazania wagi;

  • silna potrzeba spalenia kalorii za pomocą aktywności fizycznej i wyrzuty sumienia, gdy z jakichś powodów taka aktywność jest niemożliwa (na przykład grypa uniemożliwiająca pójście na siłownię);

  • poczucie braku atrakcyjności i wrażenie, że „waga poszła w górę”, pojawiające się w dniu, kiedy się nie ćwiczyło;

  • koncentracja na jedzeniu: ciągłe czytanie książek i artykułów o zdrowiu, dietach, jedzeniu, kolekcjonowanie blogów kulinarnych, szukanie kolejnych nowinek, grup dyskusyjnych o tematyce żywieniowej itd.; rezygnacja z dawnych zainteresowań;

  • koncentracja na własnym wyglądzie, wadze i chudnięciu;

  • uparte dążenie do „idealnej” sylwetki, ciągłe niezadowolenie z osiąganych efektów i wyznaczanie sobie kolejnych celów;

  • przeświadczenie, że tylko szczupła sylwetka i kontrola żywieniowa zapewni nam osobistą wartość i zaskarbi uznanie otoczenia.

Problem zaburzeń odżywiania może dotyczyć osób z insulinoopornością. Zarówno przed otrzymaniem diagnozy jak i po. Wielu pacjentów z IO, gdy dowiadują się o swojej insulinooporności, przyznaje, że w przeszłości cierpiało z powodu zaburzeń odżywiania. Można więc stwierdzić, że insulinooporność mogła być skutkiem chorób takich jak anoreksja czy bulimia.

Może pojawić się również działanie odwrotne. Osoby, które dowiedziały się o insulinooporności i zaczynają wprowadzać zmiany w swoich nawykach żywieniowych popadają w niezdrową obsesje na punkcie jedzenia co później przeradza się w zaburzenia odżywiania. Konieczne jest wtedy rozpoczęcie terapii gdy tylko poczujemy, że jedzenie wymyka nam się spod kontroli. Im szybciej otrzymamy pomóc, tym łatwiej będzie nam poradzić sobie z chorobą.

*Fragmenty artykułu pochodzą z książki Dominiki Musiałowskiej “Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie”

Napisała: Dominika Musiałowska – Prezes Fundacji Insulinooporność- zdrowa dieta i zdrowe życie, instruktor sportowy o spec. nordic walking i fitness. Pacjentka z insulinoopornością, Hashimoto, celiakią i PCOS. Autorka książki Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie oraz bloga www.insulinoopornosc.com

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here