Diagnostyka insulinooporności

0
106

Lekarz widząc pacjenta w gabinecie często „na oko” może podejrzewać czy ma do czynienia z pacjentem z insulinoopornością. Otyłość brzuszna, brązowane przebarwienia na skórze – szczególnie w okolicach karku, pach czy łokci, uczucia hipoglikemii czy trudności ze schudnięciem, to tylko kilka objawów, które mogą świadczyć o insulinooporności. Jednak w celu jej potwierdzenia konieczna jest dokładniejsza diagnostyka.

Najczęstszym i najbardziej podstawowym badaniem, które może potwierdzić insulinooporność jest oznaczenie glukozy i insuliny na czczo w surowicy krwi. Na podstawie tych parametrów oblicza się wskaźnik HOMA-IR oraz Quicki (Quantitative Insulin Sensitivity Check Index) , którego wzór wygląda następująco:

HOMA-IR = insulinemia na czczo (mU/ml) × glikemia na czczo (mmol/l) / 22,5

Quicki = 1/(log insulinemii na czczo [µU/ml] + log glikemii na czczo [mmol/l]).

O insulinooporności świadczy wartość
HOMA-IR powyżej 2
<0,34 (Quicki)

Można też skorzystać z kalkulatora.

W przypadku wskaźnika HOMA-IR niektóre źródła podają jednak, że insulinooporność zaczyna się, gdy HOMA-IR ma wartość >1. Jeśli więc HOMA-IR w naszym wypadku ma wartość 1–2, warto skonsultować swoje wyniki i niepokojące objawy z lekarzem. Sam wynik na czczo również już może nam powiedzieć wiele na temat insulinooporności.

Oznaczenie insuliny i glukozy na czczo u zdrowego człowieka powinno mieścić się w określonych normach laboratoryjnych.

W przypadku glukozy wynik prawidłowy na czczo wynosi
70–99 mg% (mg/dL) – wynik prawidłowy
100–125 mg% (mg/dL) – nietolerancja glukozy
< 126 mg% (mg/dL) – cukrzyca

Większy problem jest z poziomem insuliny. W odniesieniu do stężenia insuliny we krwi często uznaje się w laboratoriach za normę wynik zakresie 3–25 mU/ml, jednak od jakiegoś czasu wiadomo, że normy laboratoryjne są zawyżone. Już wynik powyżej 10 mU/ml na czczo może wskazywać na insulinooporność. Należy też pamiętać, że poziom insuliny zwiększa się fizjologicznie wraz z wiekiem, dlatego ważna jest indywidualna interpretacja wyników badań. 10 mU/ml u 12-latki trzeba inaczej zinterpretować niż ten sam wynik u 65-latki.

W wielu przypadkach jednak sam wynik na czczo nie daje nam pełnego obrazu insulinooporności. W celu dokładniejszej diagnostyki należy wykonać test obciążenia glukozą (OGTT – ang. Oral Glucose Tolerance Test) z oznaczeniem glukozy i insuliny. Badanie polega na oznaczeniu poziomu glukozy i insuliny na czczo z surowicy krwi, następne po 1h i po 2h od obciążenia glukozą 75g (obciążenie glukozą oznacza wypicie roztworu z 75g czystej glukozy). Bardzo ważne jest, żeby przy takim badaniu oznaczony został zarówno poziom glukozy jak i insuliny w każdym pobraniu krwi oraz żeby badanie zostało wykonane prawidłowo.

Jak powinno wyglądać badanie oraz przygotowanie do testu obciążenia glukozą? Przede wszystkim należy pamiętać, żeby badanie było wykonane na czczo, w godzinach porannych, ponieważ normy laboratoryjne przygotowane są dla parametrów porannych. Na czczo, czyli po 8-12 h poście, bez wcześniejszego brania leków, spożywania napojów, posiłków itp. Jeśli pacjent bierze leki, należy skonsultować z lekarzem na jaki czas należy je przed badaniem odstawić (szczególnie dotyczy to metforminy, euthyroxu itp.).

Podczas badania pacjent przez cały czas powinien siedzieć w miejscu. Zakazane są spacery, wędrówki po zakupy czy do domu. Nie wolno podczas badania jeść, pić ani wykonywać aktywności fizycznej. Pacjent po prostu musi dwie godziny siedzieć i czekać na kolejny pomiar. Można poczytać książkę 😊 . Nie zaleca się również rozcieńczania roztworu sokiem z cytryny ani popijania dużą ilością wody lub innymi płynami. Gdy pojawią się mdłości należy starać się je przeczekać lub napić się niewielkiej ilości wody niegazowanej. Gdy pacjent jednak zwymiotuje, badanie należy uznać za nieważne i należy je powtórzyć w wyznaczonym przez lekarza terminie.

Test obciążenia glukozą (OGTT) wykonuje się również w 24-26 tygodniu ciąży w celu diagnostyki cukrzycy ciężarnych. Nie zaleca się wtedy badania poziomu insuliny, ponieważ w ciąży insulinooporność jest stanem fizjologicznym, dlatego to badanie nie wnosi wiele do diagnostyki. Natomiast bardzo ważna jest diagnostyka insulinooporności przed planowaniem ciąży, ponieważ wprowadzenie właściwego leczenia zwiększa szanse na szczęśliwe poczęcie.

U pacjentów z insulinoopornością często zleca się również szereg innych badań m.in. profil lipidowy, CPR, OB, oznaczenie poziomu witaminy D3, B12, ferrytyny, morfologię, badanie moczu, ciśnienie tętnicze krwi, próby wątrobowe, oznaczenie poziomu kreatyniny (szczególnie przed rozpoczęciem leczenia metforminą), stężenie Peptydu-C, poziom hemoglobiny glikowanej, panel tarczycowy (TSH, ft3, ft4, aTPO, aTG – choroby tarczycy oraz autoimmunologiczne zapalenie tarczycy często idą w parze z insulinoopornością) oraz indywidualny panel hormonalny (szczególnie ważny w diagnostyce PCOS, hiperkortyzolemii itp.). O dokładnych zaleceniach diagnostycznych decyduje zawsze lekarz prowadzący.

Jeśli chcesz wykonać dokładną diagnostykę w kierunku insulinooporności skorzystaj z naszych pakietów diagnostycznych w ALAB Laboratoria. Skorzystaj ze specjalnej zniżki!

Czytaj także Test obciążenia glukozą (OGGT) – jak się przygotować?

Napisała: Dominika Musiałowska – Prezes Fundacji Insulinooporność- zdrowa dieta i zdrowe życie, instruktor sportowy o spec. nordic walking i fitness. Pacjentka z insulinoopornością, Hashimoto, celiakią i PCOS. Autorka książki Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie oraz bloga www.insulinoopornosc.com

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here